Kary i odpowiedzialność
Brak zabezpieczenia terenu nie ma jednej ceny: różne organy prowadzą różne tryby, a te tryby się nie wykluczają. Stan prawny: 28 lipca 2026.
Cztery tryby, nie jeden
Nadzór budowlany patrzy na dopełnienie obowiązków z Prawa budowlanego, inspektor pracy na przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, zarządca drogi na zajęcie pasa drogowego. Każdy z nich prowadzi własne postępowanie i jedno nie zamyka drogi pozostałym.
Najdotkliwsza bywa nie sama grzywna, tylko wstrzymanie robót. Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem roboty prowadzone w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, a w postanowieniu ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (art. 50 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa budowlanego). Harmonogram stoi do czasu ich wykonania.
Osobną warstwą jest odpowiedzialność cywilna wobec osoby, która ucierpi po wejściu na niezabezpieczony teren. Jest niezależna od grzywny i od tego, czy kontrola w ogóle się odbyła.
Za co i ile
| Naruszenie | Sankcja | Podstawa |
|---|---|---|
| Przystąpienie do budowy lub prowadzenie robót bez dopełnienia obowiązków z art. 45a, w tym bez zabezpieczenia terenu | kara grzywny, orzekana w trybie przepisów o wykroczeniach | art. 93 pkt 4 i art. 94 Prawa budowlanego |
| Nieprzestrzeganie przepisów lub zasad bhp przez osobę odpowiedzialną za stan bhp albo kierującą pracownikami | grzywna od 1000 zł do 30 000 zł | art. 283 § 1 Kodeksu pracy |
| Naruszenie ukarane mandatem przez inspektora pracy | do 2000 zł, a przy co najmniej dwukrotnym wcześniejszym ukaraniu w ciągu dwóch lat do 5000 zł | art. 96 § 1a pkt 1 i § 1b Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia |
| Zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, z przekroczeniem terminu albo powierzchni | kara pieniężna w wysokości dziesięciokrotności opłaty za zajęcie pasa | art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych |
| Roboty prowadzone w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia | wstrzymanie robót postanowieniem organu nadzoru budowlanego | art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego |
Odpowiedzialność: pytania
Kto dostaje karę: kierownik budowy czy firma?
Odpowiedzialność wykroczeniowa jest osobista. Grzywnę z art. 283 § 1 Kodeksu pracy ponosi osoba odpowiedzialna za stan bezpieczeństwa i higieny pracy albo kierująca pracownikami, a grzywnę z art. 93 Prawa budowlanego ten, kto prowadzi roboty bez dopełnienia wymaganych obowiązków. Firma może odpowiadać dodatkowo, w trybie cywilnym, za wyrządzoną szkodę.
Czy jedna kontrola może skończyć się kilkoma karami?
Tak. Tryby są od siebie niezależne: mandat inspektora pracy nie wyklucza grzywny za wykroczenie z Prawa budowlanego ani kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Ile wynosi kara za ogrodzenie postawione na chodniku bez zgody?
Dziesięciokrotność opłaty, jaką zarządca drogi naliczyłby za takie zajęcie pasa. Opłatę liczy się jako iloczyn zajętej powierzchni w metrach kwadratowych, stawki za metr kwadratowy i liczby dni zajmowania pasa. Stawki dla dróg samorządowych ustala uchwałą organ stanowiący samorządu, a dla dróg krajowych rozporządzenie ministra właściwego do spraw transportu, więc kwota zależy od miejsca (art. 40 ust. 4, 7, 8 i 12).
Czy grzywna kończy sprawę, jeśli ktoś wszedł na plac i doznał urazu?
Nie. Postępowanie wykroczeniowe i odpowiedzialność cywilna za szkodę to dwie odrębne ścieżki. Brak zabezpieczenia terenu jest w takiej sprawie kluczową okolicznością, bo obowiązek uniemożliwienia wejścia osobom nieupoważnionym wynika wprost z przepisów.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 524, art. 45a, art. 50, art. 93 i art. 94.
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277, art. 283 § 1.
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 860, art. 96 § 1a i § 1b.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 889, art. 40.
Strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.
Lepiej zapobiec niż tłumaczyć się z braku
Dowozimy ogrodzenie spełniające wymóg wysokości razem z bramą, furtką i barierkami na ciągi piesze.